काठमाडौँ – विश्वका उत्कृष्ट शैक्षिक प्रणाली भएका देशहरू मध्य एक हो नर्वे। यो देशको शिक्षा प्रणालीलाई के कारणले उत्कृष्ट बनाउँछ भन्ने विषयमा आज हामी तपाईँलाई जानकारी दिँदै छौँ।
नर्वेको राष्ट्रिय विद्यालय प्रणाली प्रत्येक नागरिकको लागी गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्नको लागी डिजाइन गरिएको छ । शिक्षाको क्षेत्रमा समानतावादी मूल्यहरूलाई नर्वेमा प्रोत्साहित गरिन्छ । वास्तवमा, त्यहाँको सरकारले हरेक नर्वेजियनलाई एउटै किसिमको गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्ने प्रयास गर्दछ । कुनै समुदाय कति टाढा छ वा कति थोरै बच्चाहरू छन् भन्ने कुराले त्यहाँ खास फरक पार्दैन । उदाहरणको लागी सरकारले गरिब क्षेत्रहरूमा अन्य क्षेत्रहरूको तुलनामा प्रति विद्यार्थी दुई गुणा बढी खर्च गर्दछ । त्यहाँ विद्यार्थीहरू पनि छरिएर विभिन्न भूभागमा रहने भए पनि समान रूपमा सबैलाई समेटिन्छ।
त्यस्तै गरी शैक्षिक प्रणालीमा लैङ्गिक भिन्नताहरूलाई हटाइएको छ। त्यहाँको माथिल्लो माध्यमिक विद्यालयहरूमा केटीहरूको प्रतिशत केटाहरूको प्रतिशत भन्दा बढी छ। आमा बुबा र समुदायहरू कुनै पनि अन्य स्कुलको तुलनामा आफ्नो स्थानीय स्कुल कमजोर नदेखियोस् भन्ने कुरामा सचेत छन् र सोहीअनुसार स्कुलको सम्मान गर्छन् । स्कुलहरू विद्यार्थीहरूलाई आफ्नो विद्यालयतिर आकर्षित गर्नको लागी एक अर्का सँग प्रतिस्पर्धा गर्दैनन्, र आमाबाबुले पनि आफ्ना बच्चाहरूको लागी स्कुलहरूमा तुलना गर्दैनन्। लगभग सबै नर्वेजियनहरु आफ्नो नजिकको सामुदायिक स्कुलमा अध्ययन गर्छन्। यस्ता स्कुलहरू स्थानीय रूपमा सार्वजनिक पुँजीबाट सञ्चालित हुन्छन्
सन् १९९७ मा अनिवार्य उमेर (जसमा बच्चाहरू लाई स्कुल सुरु गर्नु पर्छ) सात बाट छ वर्षको उमेरमा परिवर्तन गरिएको थियो। अहिले सबै बच्चाहरूलाई ६ वर्षको उमेर देखि १६ वर्षको उमेर (१० वर्ष) सम्म विद्यालय जान आवश्यक ठानिन्छ । यो अनिवार्य तह पार गरिसकेपछि अर्को ११ वर्षको ऐच्छिक कोर्स पढाइन्छ। त्यहाँ स्कुलको आकार पनि संसद् द्वारा सीमित छ। प्रति स्कुल अधिकतम ४५० विद्यार्थी मात्रै राख्न पाइने कानुन लागु गरिएको छ। यसको पछाडिको कारण के हो भने उनीहरू साना स्कुलहरूले स्कुल, विद्यार्थीहरू, अभिभावकहरू र समुदायको बिच घनिष्ठ सम्पर्कको सुविधामा ठुला स्कुलहरूले भन्दा राम्रो काम गर्दछन् भन्ने विश्वास गर्छन् ।
नर्वेमा केही स्कुल विषयहरू अनिवार्य छ। नर्वेजियन, अङ्ग्रेजी, गणित, विज्ञान, शारीरिक शिक्षा, सङ्गीत, र धर्म त्यस्ता विषय हुन् । विद्यार्थीहरूले कला, अन्य विदेशी भाषाहरू,व्यावसायिक कार्यक्रमहरू (जस्तै समुद्री यात्रा, कार्यालय कौशल, वा कृषि) पाठ्यक्रम लिनको लागी ऐच्छिक रूपमा चुन्न सक्छन्।
यी अनिवार्य स्कुल वर्ष पछि, धेरै विद्यार्थीहरू माथिल्लो माध्यमिक विद्यालयको तीन वर्ष सम्म जान्छन्। त्यसपछि उनीहरू एक परीक्षामा भाग लिन्छन् जसले विश्वविद्यालयमा प्रवेशको लागी अनुमति दिन सक्छ। कलेज र विश्वविद्यालयहरूमा भाग लिने विद्यार्थी जति नै सङ्ख्यामा हरेक वर्ष व्यवसायिक शिक्षा केन्द्रमा विद्यार्थीहरू प्रवेश गर्छन् । राज्यको समर्थनको कारण केही स्कुलहरू शिक्षण शुल्क लिन्छन् र सबै इच्छुक विद्यार्थीहरू उनीहरूको आर्थिक आवश्यकता अनुसार सरकारबाट ऋण प्राप्त गर्नको लागी योग्य हुन्छन्।
सन् १९८० पछि नर्वेको शिक्षा प्रणालीमा तथ्याङ्कगत रूपमै दोब्बर भन्दा बढी प्रगति भएको छ।
