काठमाडौँ- अस्ट्रेलियाले विदेशी विद्यार्थीसम्बन्धी भिसा नियममा आजदेखि महत्त्वपूर्ण परिवर्तन गरेको छ। २ अक्टोबर २०२६ देखि लागू भएको नयाँ व्यवस्थाले अध्ययन गर्ने संस्था परिवर्तन, अस्ट्रेलियामै बसेर नयाँ विद्यार्थी भिसा आवेदन र श्रीमान्–श्रीमती तथा बालबालिकालाई साथमा लैजाने विषयमा असर गर्नेछ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार अस्ट्रेलियामा रहेका विद्यार्थीले सामान्य अवस्थामा आफ्नो मुख्य अध्ययन क्रममा कम्तीमा १२ महिना पूरा गरेपछि मात्रै अर्को शैक्षिक संस्थामा जान पाउनेछन्। यो व्यवस्था ३० जुन २०२७ सम्म अस्थायी रूपमा लागू हुनेछ। त्यसपछि भने अवधि पुनः ६ महिनामा झर्नेछ।
तर सम्बन्धित शैक्षिक संस्थाले अनुमति दिएमा, अध्ययन क्रम वा संस्था बन्द भएमा, नियामक कारबाहीका कारण अध्ययन जारी राख्न नसक्ने अवस्था आएमा वा सरकारी छात्रवृत्ति दिने निकायले संस्था परिवर्तन आवश्यक रहेको लिखित रूपमा समर्थन गरेमा १२ महिना नपुग्दै पनि संस्था परिवर्तन गर्न सकिनेछ।
त्यस्तै, २ अक्टोबरदेखि अधिकांश अस्थायी भिसामा रहेका व्यक्तिले अस्ट्रेलियामै बसेर विद्यार्थी भिसा वा विद्यार्थी अभिभावक भिसाका लागि आवेदन दिन पाउने छैनन्। अहिले विद्यार्थी भिसामा रहेका व्यक्तिले अर्को विद्यार्थी भिसा लिन खोज्दा पनि यो व्यवस्था लागू हुन सक्नेछ।
यद्यपि, सबैका लागि अस्ट्रेलियाबाटै आवेदन गर्न रोक लगाइएको छैन। विद्यावारिधि अध्ययन गर्ने विद्यार्थी, अस्ट्रेलिया सरकार वा रक्षा निकायको प्रायोजनमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थी, विद्यालय तहमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थी तथा केही विशेष अवस्थामा उच्च तहको अध्ययनमा जाने विद्यार्थीलाई छुट हुन सक्नेछ।
नयाँ नियमले विद्यार्थीका श्रीमान्–श्रीमती तथा बालबालिकालाई साथमा लैजाने विषयमा पनि कडाइ गरेको छ। सामान्य अवस्थामा विद्यार्थी भिसाको आवेदन दिँदा श्रीमान्–श्रीमती वा आश्रित बालबालिकालाई सँगै समावेश गर्न नपाइने व्यवस्था गरिएको छ। विद्यार्थीको भिसा स्वीकृत भएपछि पछि परिवारका सदस्यलाई बोलाउने व्यवस्थामा पनि रोक लगाइएको छ।
तर विद्यावारिधि विद्यार्थी, अस्ट्रेलिया सरकार वा रक्षा निकायको प्रायोजनमा अध्ययन गर्ने, विदेशी सरकारको छात्रवृत्ति पाएका तथा निश्चित प्रशान्त र दक्षिण पूर्वी एसियाली देशका विद्यार्थीका लागि परिवारलाई सँगै लैजान सकिने व्यवस्था हुन सक्छ।
२ अक्टोबरभन्दा अगाडि दर्ता गरिएका विद्यार्थी भिसाका आवेदन भने पुरानै नियमअनुसार मूल्याङ्कन हुनेछन्।
यसैबिच, अस्ट्रेलियाले सन् २०२७ को मध्यतिर अर्को सुधार ल्याउने तयारी गरेको छ। त्यसअनुसार एउटा शैक्षिक संस्थाबाट अर्को संस्थामा जानुअघि नयाँ विद्यार्थी भिसा स्वीकृत गराउनुपर्ने व्यवस्था ल्याउने तयारी गरिएको छ। यो व्यवस्था भने अहिले लागू भइसकेको छैन।
नयाँ नियमपछि अस्ट्रेलिया अध्ययनका लागि जाने विद्यार्थीले कुन विषय पढ्ने, कुन शैक्षिक संस्था रोज्ने, भविष्यमा अध्ययन क्रम परिवर्तन गर्ने कि नगर्ने तथा परिवारलाई कहिले लैजाने भन्ने विषयमा भिसा आवेदन दिनुअघि नै स्पष्ट योजना बनाउनुपर्ने भएको छ।
